Kül Onayı Nedir? Günlük Hayattan Komik Bir Bakış
Hayat bazen o kadar garip ve karmaşık olur ki, bir anda “Kül onayı nedir?” gibi bir soruyla karşılaşınca ne yapacağınızı bilemezsiniz. Öyle değil mi? Bugün, İzmir’in sıcak akşamlarından birinde, arkadaşlarla sahilde otururken birdenbire “Kül onayı nedir?” diye sordum ve anında kafamda bir soru işareti belirdi. Sonra düşündüm, düşündüm, düşündüm… ve tabii ki interneti açıp hemen araştırmaya başladım. Neyse ki, buldum. Ama gelin, önce biraz kafamdaki o karmaşık düşünceleri paylaşayım.
—
Kül Onayı ve Gündelik Hayat: Araba, Sigara ve Kül
İçimdeki mizahi taraf hemen devreye giriyor: Kül onayı nedir? Sigara içiyorsanız, tahminimce bu terim hiç yabancı gelmeyecektir. Ama konu, sigaradan çok daha derin. Aslında kül onayı, bir yerden bir yere taşıdığınız bir şeyin “resmi” olarak bir başkası tarafından kabul edilmesidir. Yani, basitçe ifade edersek, herhangi bir şeyin size ait olduğunu, başka birinin onayladığı, onay verildiği bir durumdur.
—
Bir Sigara İçme Sahnesi: Kül Onayının İlk Aşaması
Mesela, bir akşam arkadaşınızla bir kafede otururken o büyük soruyu sordunuz: “Kül onayı nedir?” Şimdi, burada kafede otururken bir sigara yakıp külünü yere bırakmamız ya da ashtray’e (küle) koymamız, aslında bir kül onayı sürecine tekabül eder. Şöyle düşünün: Külün düşmesi bir anlamda, sigara içen kişinin davranışına, diğerlerinin kulak kabarttığı sosyal bir süreçtir. (Biraz garip oldu, kabul ediyorum, ama düşündükçe oluyor.)
—
“Sen Onayla, Ben Gecikmeyeyim”
Yani, aslında “Kül onayı nedir?” sorusunun cevabını daha rahat açıklamak gerekirse, her sosyal olayda da olduğu gibi bir başkasına yük olan bazı durumlar, karşımızdaki kişinin onayını alarak hızlanır. Yani insanlar “Gecikmeden sigara içebilir miyim?” diye sorarak, karşılarındaki insanı sosyal bir durumu bilgilendiriyor.
—
Kül Onayı: Çocukken Çalıştığım Kafedeki Komik Sahne
İçimdeki insan tarafı bunu derinlemesine düşünüyor, diyor ki: “Bir süre önce çalıştığım kafedeki o garip anları hatırlıyorum. Biri gelip de sigara içmeye başlarsa, mutlaka bir ‘kültürel’ bir durum yaratır.” Yani, kül onayı biraz da toplum içindeki sosyal normlardan geçer. Senin sigara içip içmemenin onayını topluluk verebilir. O onay gelmezse, ne olur? Yalnızca bir ‘yanıtsız bakış’ alırsın. Sosyal hayat bazen ‘onay’ almakla ilgilidir, hani o bakış yok muydu?
Örneğin, birisi sigara içmek ister ama diğeri “Yapma, burada içme, bu mekânda küller dağılır.” dediğinde, aslında o mekânda sigara içme eylemi için bir ‘kültürel’ kabul sağlanmış olur. Kül onayı, sigaranın aslında yalnızca başka birinin ruhunu rahatsız etme durumunu azaltmak için onay alınmasıdır.
—
Sosyal Kül Onayı ve Yazılım Geliştirme: Hiç Bunu Düşündünüz mü?
Evet, biraz kafa karıştırıcı olabilir, ama bir yazılım geliştiricisi olarak, burada bir benzetme yapmak istiyorum. Kül onayı, aslında bir yazılımın “onay” alması gibi düşünülebilir. Yani, bir yazılımın işlevsel olması ve kullanıcı tarafından kabul edilmesi için onaya ihtiyacı vardır. Mesela, bir uygulama yazdığınızda, geliştirici olarak “kullanıcı onayı” almanız gerekir. Bu, bir tür “kültürel” onaydır.
—
Kül Onayı ve İnsan İlişkileri
Şimdi içimdeki insan tarafı yeniden devrede. “Kül onayı nedir?” sorusu, aslında insan ilişkilerine çok benziyor. İletişimde, bizler birbirimize onay veririz, ya da vermez. Bunu “kültürel” düzeyde yaparız. Kül onayı gibi, bazen bir “göster” yaparız, bazen de “yok canım, o kadar da önemli değil” diyerek kaçarız. Bu onaylar, kelimelerle ya da bazen sadece bakışlarla olur. Düşünsene, en basitinden bir arkadaşınla tartışırken bile “Kül onayı” alman gerekir.
—
Sonuç: Kül Onayı Nedir, Bir de Onu Konuşalım!
Kül onayı nedir sorusunu mizahi bir bakış açısıyla inceledik. Fakat bu kavram, aslında sadece gündelik yaşamda karşımıza çıkan, kültürel ve toplumsal onayların başlangıcıdır. Bazen sigara içerken, bazen bir yeni fikirle karşımıza çıkarken bu onayı alırız, bazen de almadan ilerleriz.
Sonuç olarak, kül onayı, sadece sosyal onay almakla sınırlı değil, hayatın her alanında insanlar arasında bir tür “toplumsal rızadır”. Ya bir bakışla, ya bir kelimeyle, ya da bazen sadece sessiz kalmakla olur. Ama ne olursa olsun, bu onaylar hayatımızın her köşesine dokunur. Gülümsedin mi? O zaman, bir kül onayı aldıysan, hayatına bir adım daha yaklaşmışsın demektir!